Μία από τις βασικές αποστολές που έχει η Τέχνη, ως μία καθοριστική παράμετρος για την αντίληψη του φυσικού κόσμου και της κοινωνικής πραγματικότητας που μας περιβάλλει είναι, μέσα από την ανάδειξη του αισθητικού στοιχείου στην καθημερινότητα, να ευαισθητοποιεί παράλληλα το κοινό
για τις αθέατες μακροσκοπικά, αλλά τόσο κρίσιμες αποχρώσεις της, που κάθε ανισορροπία τους μπορεί να ανατρέψει και την ίδια την ύπαρξη της ζωής μας όπως την γνωρίζουμε. Μία τέτοια αισθητική υπόμνηση είναι κι έκθεση του Γιάννη Τζώρτζη με τίτλο «Γροιλανδία: Μπλε Πάγος», που φιλοξενεί η, πάντοτε υποψιασμένη στην κοινωνική διάσταση της τέχνης γκαλερί a.antonopoulou.art.Σε τούτη τη νέα ατομική έκθεση του Τζώρτζη, η οποία τελεί υπό την αιγίδα της Πρεσβείας της Δανίας στην Ελλάδα, αναδεικνύεται μέσα από το φωτογραφικό οδοιπορικό του στην τεράστια παγωμένη έκταση της Γροιλανδίας με ιδιαίτερα αισθητικό και βαθιά βιωματικό τρόπο η αχειροποίητη ομορφιά του απαράμιλλου και σχεδόν απόκοσμου τούτου φυσικού τοπίου, η ιδιαιτερότητα του αρκτικού τοπίου κι η μοναδικότητα της ανθρώπινης κοινωνίας, που κατορθώνει και συνυπάρχει με σεβασμό κι αγάπη με το τραχύ εκείνο περιβάλλον.
Στο φωτογραφικό έργο του Τζώρτζη, που στο πρόσωπό του ενώνονται ο επιστήμονας, ο καλλιτέχνης, ο ακτιβιστής για το περιβάλλον και προβάλλουν όλα εκείνα τα μαγευτικά, αχειροποίητα, δημιουργήματα της φύσης, οι υπερφυσικοί, αλλά ταυτόχρονα τόσο εντυπωσιακοί και καλαίσθητοι όγκοι που σμιλεύει η σύμπραξη του νερού, του αέρα και των ατμοσφαιρικών συνθηκών. Αναδεικνύει επίσης εκείνη τη σημαντική αποστολή που έχει η ανθρώπινη αισθητική λειτουργία: η οποία δεν στέκεται στα φαινόμενα αυτά καθαυτά, αλλά συνταιριάζοντας τα αισθητηριακά ερεθίσματα, την επιστημική δυνατότητα του νου να δημιουργεί από τα απλά σχήματα πιο περίτεχνες εικόνες, που κεντρίζουν την ανθρώπινη φαντασία στην υπερβατική της πορεία.
Το ακατέργαστο τούτο τοπίο της Γροιλανδίας, που είναι από τους λίγους τόπους που ακόμη δεν έχει καταπατηθεί απόλυτα από τον άνθρωπο, μέσα από τη λευκή και απροσπέλαστη υποβλητικότητά του δικαιώνει τον καντιανό ορισμό του Υψηλού. Είτε μαθηματικό (ως μέγεθος), είτε δυναμικού (ως έντονη εντύπωση) Υψηλό, το τοπίο της Γροιλανδίας αφυπνίζει πράγματι εκείνο το δέος, ένα μείγμα φόβου για το τρομερό κι άγνωστο και μία αγαλλίαση για την προστατευμένη μας κατάσταση, αλλά κι εκείνη την ακατανόητη κι ασυνείδητη σαγήνη, που περιέγραφε ο μεγάλος φιλόσοφος, εξηγώντας πόσο η εντύπωση και μάλιστα η ενσύνειδα άδολη αναγνώριση της εντύπωσης ωραίου, λαμβάνει οικουμενικά χαρακτηριστικά κι αποτελεί μία βασική παράμετρο της κριτικής αναγνώρισης του κόσμου ως γεγονός, δεδομένο, ηθικό στοιχείο και προβολή προς το μέλλον.
Η σαγηνευτική κι αδιαμεσολάβητη αισθητική που προβάλλεται στις φωτογραφίες του Τζώρτζη, σε συνδυασμό με τις εικόνες της τοπικής κοινωνίας, που έχει επιλέξει να ζήσει χωρίς να παραβιάζει τους φυσικούς νόμους, τη βιοποικιλότητα και τη βιωσιμότητα του τοπίου που την περιβάλλει, μας τεκμηριώνει την ηθική διάσταση της ζωής-εν-τη-φύσει. Αυτή τη διάσταση που συνδέει την ανθρωποκεντρικά αποφασισμένη τελεολογία της φύσης με την ηθική υπόσταση του γένους μας, μας υπενθυμίζει το αρκτικό τοπίο της Γροιλανδίας. Εάν η ανθρώπινη σκέψη, όπως πάλι ορθά μας τονίζει ο Καντ, επιμένει να αποδίδει σκοπούς σε ο,τιδήποτε συμβαίνει γύρω μας, ερμηνεύοντας τελεολογικά και τους αναντίρρητους φυσικούς νόμους, τότε πρέπει η προηγμένη κοινωνία μας να αρθεί ηθικά και να αναγνωρίσει το "καλό" (σε όλες του τις διαστάσεις, οικολογικές, κοινωνικές, πολιτικές, υπαρξιακές) που υπάρχει στη διάσωση του φυσικού κόσμου
Άκρως πετυχημένος κι ο τίτλος της έκθεσης. Γιατί μέσα από αυτόν ο φωτογράφος κατορθώνει και συμπυκνώνει όχι απλά τη γοητεία του μπλέ πάγου, δηλ. την εντύπωση που αυτός δίνει όταν λίγο πριν λυώσει δεν αντανακλά πλήρως το απόλυτο λευκό, αλλά εμφιλοχωρεί στο εύρος του φάσματός του και το θαλασσί του ουρανού και του ωκεανού, αλλά κυρίως συμβολίζει και τον κίνδυνο της τήξης των παγωμένων αποθεμάτων κι ό,τι αυτό συνεπάγεται. Όχι μόνον για την ισορροπία του ευαίσθητου οικοσυστήματος της Γροιλανδίας, αλλά και για την ασφάλεια όλης της ανθρωπότητας, καθώς η άνοδος των θαλάσσιων υδάτων κι η αύξηση της παγόσμιας θερμοκρασίας συνιστούν πλανητικές, όχι απλά τοπικές απειλές.
Άλλωστε, ο φωτογράφος, μέλος της Royal Photographic Society of Great Britain (RPS), συμμετείχε στο "πράσινο φωτογραφικό οδοιπορικό" για την παγκόσμια ευαισθητοποίηση, που πραγματοποιήθηκε στην Γροιλανδία τον Αύγουστο του 2024 υπό τον τίτλο BLUE ICE. Μία αποστολή της περιβαλλοντικής μη κερδοσκοπικής οργάνωσης GREEN PROJECT, πρόεδρος της οποίας είναι ο Γ. Τζώρτζης, υπό την αιγίδα της Ελληνικής Εθνικής Επιτροπής για την UNESCO και σε συνεργασία με τη Δανέζικη Εθνική Επιτροπή για την UNESCO που συμπεριέλαβε επιστήμονες και καλλιτέχνες.
Μέσα από τις εικόνες του επιδιώκει μέσα από τις εικόνες που δημιούργησε, να ενθαρρύνει τη βιώσιμη ανάπτυξη των Ινουίτ, αλλά και να ευαισθητοποιήσει το ευρύ κοινό με μία "οπτική κραυγή αγωνίας", προκειμένου να ληφθούν κατεπείγοντα μέτρα για ν' αντιμετωπισθούν οι τρομακτικές για το μέλλον της ανθρωπότητας συνέπειες της κλιματικής αλλαγής. Ιδίως και με βάση τις τελευταίες πολιτικές εξελίξεις είναι επιτακτικό να προστατευθεί ο άρρηκτα δεμένος με τη φύση πολιτισμός ενός λαού από τις κατακτητικές βλέψεις μίας παράλογης οικονομικής και γεωστρατηγικής βουλιμίας, να διασφαλισθεί η εδαφική κι εθνική κυριαρχία των αυτοχθόνων στη γή τους και να διατρανωθεί σε πλανητικό επίπεδο πως οι τόποι κι οι χώρες δεν πωλούνται, ούτε αυθαίρετα κατακτώνται με τα όπλα κι οι λαοί έχουν δικαίωμα να ζούνε αυτοδιάθετα και στον χώρο που επί αιώνες έχουν επιλέξει. Η τέχνη ως εργαλείο ευαισθητοποίησης μπορεί και μηνύματα να στέλνει και ακροατήρια να κινητοποιήσει.
Έκθεση «Γροιλανδία: Μπλε Πάγος»
Γκαλερί a.antonopoulou.art
Αριστοφάνους 20, Αθήνα
Διάρκεια έκθεσης 7 Μαΐου - 13 Ιουνίου 2026Γιώργης -Βύρων Δάβος
Γιώργης -Βύρων Δάβος
Φωτογραφία Πηγή: a.antonopoulou.art
